Przesilenie: najkrótszy i najdłuższy dzień w roku

Najdłuższy dzień 2026 roku to niedziela, 21 czerwca 2026, a najkrótszy poniedziałek, 21 grudnia 2026. Oto dokładne godziny przesileń do 2030 roku i długość dnia w polskich miastach.

Przesilenie zimowe (najkrótszy dzień)

Przesilenie letnie (najdłuższy dzień)

Wschód i zachód słońca w Warszawie; godzina przesilenia w czasie urzędowym w Polsce.

Północ i południe Polski

Im dalej na północ, tym większa różnica między latem a zimą. W najdłuższym dniu roku w Jastrzębiej Górze jest jasno o godzinę i 7 minut dłużej niż w Ustrzykach Górnych; w najkrótszym jest odwrotnie i to Ustrzyki Górne mają o godzinę i minutę więcej światła.

Czym jest przesilenie

Oś Ziemi jest nachylona o około 23,4 stopnia względem płaszczyzny orbity. Około 21 czerwca półkula północna jest najmocniej zwrócona ku Słońcu: w południe słoneczne słońce wznosi się najwyżej – w Warszawie na około 61 stopni – i zatacza na niebie najdłuższy łuk. Około 21 grudnia jest odwrotnie: słońce wznosi się tylko na około 14 stopni. Łacińskie słowo solstitium oznacza „zatrzymanie się słońca”: przez kilka dni słońce wydaje się stać w najwyższym lub najniższym punkcie, zanim zawróci.

Dlaczego najwcześniejszy zachód słońca nie przypada w najkrótszym dniu

W Warszawie słońce zachodzi najwcześniej około 13 grudnia, 8 dni przed najkrótszym dniem, a najpóźniejszy wschód przypada dopiero na przełomie roku. Przyczyną jest równanie czasu. Na początku stycznia Ziemia przechodzi najbliżej Słońca i porusza się po orbicie najszybciej; do tego dochodzi nachylenie osi. W grudniu południe słoneczne przesuwa się więc każdego dnia o około 30 sekund na później, a cały dzień przesuwa się w stronę wieczoru.

Tradycje przesileń

Przesilenia świętuje się od tysiącleci. W Polsce najkrótsza noc roku wiąże się z Nocą Kupały, zwaną też Sobótką: palono ogniska, puszczano na wodę wianki i szukano kwiatu paproci. Przesilenie zimowe wypada tuż przed Wigilią i Bożym Narodzeniem, a wiele zimowych zwyczajów sięga obchodów powrotu światła.